Als Voedselraad Leiden gebruiken we het Planetary Health Diet als kompas. Het laat concreet zien hoe je kunt eten op een manier die goed is voor je eigen gezondheid en past binnen de draagkracht van de aarde. En zonder dat er iets verboden wordt. Bovendien helpt het dierenleed te voorkomen. Planetary Health Diet is ook wel bekend als Eat-Lancet diet, genoemd naar de commissie.
Wat is het Planetary Health Diet?
Het Planetary Health Diet is een manier van eten, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek van een groep wetenschappers: de EAT-Lancet commissie. Deze onderzoekers combineren de modernste wetenschappelijke inzichten over voeding en gezondheid met de kennis die we hebben over het klimaat. Zo kwamen ze tot richtlijnen voor een gezond eetpatroon waarmee iedereen op aarde zo gezond mogelijk kan eten. Ook als er straks, in 2050, 10 miljard mensen op aarde zijn.
Wat betekent ‘planetaire gezondheid’?
Steeds meer mensen leven ongezond, door fastfood, frisdrank, bewerkt eten, te veel rood vlees en te veel suiker. Daarnaast heeft de productie van ons eten, met name vlees, veel impact op de natuur en het klimaat. De EAT-Lancet commissie heeft onderzocht met welk eten we onszelf én de aarde zo gezond mogelijk kunnen houden.
Het Planetary Health “Diet” is geen “dieet” om af te vallen: het is bedoeld als ‘voedingspatroon’ voor je dagelijks leven. Vandaar ‘planetary health’, oftewel: planetaire gezondheid. Planetary Health Diet gaat over de gezondheid van mensen en die van de planeet.
Planetary Health Diet is ook ‘planetair’ omdat het voor iedereen geschikt is, of je nu uit Azië komt of uit Europa. Dat komt omdat de onderzoekers geen ingrediënten verbieden of voorschrijven. Planetary Health Diet geeft alleen een schatting van porties van verschillende soorten eten, bijvoorbeeld ‘fruit’. Of jij nu in Nederland woont en graag een appel eet, of Indiaas bent en vooral mango’s eet, dat maakt niet uit. Planetary Health Diet is er voor alle culturen.
Dus wat zou ik dan kunnen eten?
Volgens wetenschappers is het beste menu om jezelf en de aarde gezond te houden:
Plantaardig per dag:
- 300 gram groente (200-600 gram)
- 200 gram fruit (100 – 300 gram)
- 210 gram volkoren graan (brood, couscous, rijst, etc.)
- 50 gram noten en pinda’s
- 75 gram peulvruchten (linzen, bonen of erwten)
Dierlijk per dag:
- 250 gram zuivel (da’s ongeveer een bakje yoghurt en 1 boterham met kaas)
- 30 gram kip of ander gevogelte
- 15 gram rundvlees, varkensvlees of lamsvlees
- 30 gram vis of schaaldieren
- 15 gram ei
15 gram ei per dag is natuurlijk niet zoveel, net als 15 gram rundvlees. Da’s ongeveer één plakje rookvlees of een klein beetje eiersalade. De onderzoekers rekenen het dus ook om naar je wekelijkse portie: 1 keer per week een portie vlees (ongeveer 80-100 gram), 2 keer gevogelte, 2 keer vis en 2 keer per week een eitje tikken. Zo is er ruimte voor af en toe een pasta bolognese of een gebakken ei op je nasi. Die keuze is aan jou.
Hoe gaat het me lukken om volgens Planetary Health Diet te eten?
Voor veel Nederlanders is het Planetary Health Diet best even wennen. Zo eten en drinken we meer zuivel dan die 250 gram, vooral veel melk. We eten ook meer vlees, eieren en vis. Aan de andere kant eten Nederlanders gemiddeld te weinig groente en fruit. Misschien herken je dat wel?
Over het algemeen eten we te weinig plantaardig en te veel dierlijke producten. Vlees- en zuivelvervangers zijn daar natuurlijk een oplossing voor, maar nog belangrijker is dat we allemaal meer groente, fruit, volkoren granen en peulvruchten gaan eten.
Alleen: je voedingspatroon omgooien kan best een uitdaging zijn, zoals iedereen weet die weleens een dieet heeft gevolgd. Gemakkelijker is om steeds een stukje aan te passen: pas je favoriete recept een beetje aan, met wat kikkererwten erdoor en wat minder vlees. Zoek een week naar je favoriete plantaardige melk voor door je koffie. Koop eens volkoren in plaats van witte pasta. Of neem een week elke dag een andere groente mee voor je lunch: een tomaat, een komkommer, paprika, sla, radijsjes… Ze maken je boterham ineens een stuk interessanter, en veel moeite is het niet.
